Przejdź do treści
Banner

Aspekty formalnoprawne

Aspekty formalne dla organizatora wolontariatu

Zasady współpracy organizatora wolontariatu oraz wolontariusza reguluje Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z dn. 24.04.2003 r. Poniżej zamieszczamy zagadnienia, które są podstawą udanej współpracy.

1. Kim jest wolontariusz?

Zgodnie z rozumieniem ustawy (Dział I, Art. 2) wolontariusz, to „osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na zasadach określonych w ustawie”.

2. Kto może współpracować z wolontariuszami?

(Dz. III, rozdział 1, Art. 42 ust. 1.) Podmioty, które mogą współpracować z wolontariuszami (zwane w ustawie „Korzystający”) są ściśle określone. Są to: organizacje pozarządowe (ngo), organy administracji publicznej, jednostki organizacyjne podległe administracji publicznej (m.in. szkoły) z wyłączeniem prowadzonej przez te organy działalności gospodarczej, podmioty lecznicze. W Dz. I Art. 3 ust 3 wymienione są dodatkowo: osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolości sumienia i wyznania, jak i stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego. Niemożliwe jest korzystanie z pracy wolontariuszy przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą oraz osoby prywatne.

3. Obowiązki wolontariusza

(Dz. III, rozdział 1, Art. 43) „Jeśli odrębne przepisy tego wymagają powinien powiadać kwalifikacje i spełniać wymagania”. Ten przepis oznacza w praktyce to, że tylko w nielicznych przypadkach wolontariusz musi legitymować się konkretnymi kwalifikacjami. Większość działań, do których zapraszani są wolontariusze, nie wymaga udokumentowania doświadczenia. Dodatkowo Korzystający nie ma formalnych narzędzi, by egzekwować od wolontariusza wykonanie obowiązków. Szansa na długofalową współpracę zwiększa się, gdy Korzystający zadba o: przygotowanie konkretnych zadań, wprowadzenie wolontariusza w organizację oraz pozostawanie z nim w kontakcie. W dziale DLA ORGANIZACJI znajdują się praktyczne wskazówki, jak efektywnie współpracować z wolontariuszami.

4. Obowiązki korzystającego

Współpraca z wolontariuszem przynosi organizacji/instytucji wiele korzyści. Pomimo tego, że jest ona bezpłatna, wiąże się z kosztami: należy wykonać konkretną pracę, by przygotować się do współpracy z wolontariuszem oraz koordynując jego działania.

1. Potwierdzenie na piśmie treści porozumienia oraz zaświadczenie o wykonywanych działaniach na żądanie wolontariusza (Dział III, Rozdział 1, Art. 44. ust. 2). Jest to obowiązek bezwzględny.

2. Pisemna opinia o współpracy z wolontariuszem. (Dział III, Rozdział 1, Art. 44 ust.3). Korzystający ma wybór, czy wystawi taki dokument. Może być on formą podziękowania za to, co wolontariusz wniósł do organizacji/instytucji.

3. Jeśli współpraca trwa powyżej 30 dni, należy podpisać porozumienie o współpracy (Dział III, Rozdział 1, Art. 44. ust.4). Więcej o porozumieniu TUTAJ.

4. Informowanie o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz zasady ochrony przed zagrożeniami Należy wcześniej przemyśleć, w jakich warunkach będzie pracował wolontariusz i z jakimi sytuacjami może się spotkać. Szczególnie dotyczy to pracy z ludźmi lub przy masowych wydarzeniach, gdzie mogą zdarzyć się nieoczekiwane sytuacje. (Dział III, Rozdział 2, Art. 45. ust.1. pkt. 1)

5. Należy zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy. (Dział III, Rozdział 2, Art. 45. ust. 1. pkt.2) Organizator powinien przygotować warunki pracy oraz potrzebne narzędzia niezbędne do wykonania zadania.

6. Pokrycie kosztów szkoleń rozwojowych (Dział III, Rozdział 2, Art. 45. ust.1. pkt. 3) oraz innych niezbędnych kosztów związanych z wykonywaniem świadczeń na rzecz Korzystającego (Dział III, Rozdział 2, Art. 45. ust. 2) Korzystający może opłacić szkolenie lub znaleźć bezpłatną ofertę szkoleniową, która wesprze wolontariusza w wykonywaniu swoich obowiązków. Jeśli do wykonania zadania potrzebuje on materiałów niedostępnych w organizacji, Korzystający ma możliwość je zakupić. Jednak to do niego należy decyzja, czy i w jakiej kwocie chce wydatkować na ten cel.

7. Wolontariusz może zrzec się kosztów wymienionych w p.6 (Dz. III, rozdział 2, Art. 45. ust. 3)

8. Świadczenia zdrowotne (Dz. III, rozdział 2, Art. 46. ust. 1) Korzystający może opłacić świadczenia zdrowotne, jeśli wolontariusz nie jest nimi objęty z innego tytułu. Jest to jednak aktywność dobrowolna, nie obowiązek.

9. Ubezpieczenie OC (Dz. III, rozdział 2,, Art. 46. ust. 6) Nie jest to obowiązek dla Korzystającego, jednak to ważne, kiedy wolontariusz odpowiada za inne osoby (dzieci, osoby zależne). Objęcie ubezpieczeniem OC podnosi jego poczucie bezpieczeństwa. Porozumienie o współpracy To dokument, który podpisujecie po wcześniejszym wynegocjowaniu warunków. Ważne, żeby do każdego porozumienia podejść indywidualnie uwzględniając zarówno potrzeby organizacji, jak i możliwości danego wolontariusza. Obowiązkowo należy je podpisać przy współpracy powyżej 30 dni kalendarzowych.

5. Czas trwania współpracy 

Ustalcie na początku, na jaki czas decydujecie się współpracować. Możecie na początek podpisać porozumienie wstępne na kilka tygodni, po których zdecydujecie, co dalej.

6. Obowiązki wolontariusza

Postaraj się jak najkonkretniej przygotować zakres zadań dla wolontariusza tak, by konkretnie wiedział, co będzie należało do jego obowiązków.

7. Częstotliwość wykonywania zadań

Ważne, aby obie strony realnie oceniły swoje potrzeby i możliwości i ustaliły odpowiednie warunki.

8. Możliwość/ warunki zakończenia współpracy

Nie bój się ustalać tego na początku współpracy. To ważne, aby mieć jasność, w jaki sposób można zakończyć współpracę. Wolontariat jest dobrowolny.